Recent onderzoek van het CBS en TNO uit september 2025 laat zien dat 80 procent van de vrouwelijke werknemers, omgerekend 3,2 miljoen vrouwen, weleens hormoongerelateerde klachten ervaart door menstruatie, zwangerschap of de overgang. Van hen houdt 35 procent deze klachten verborgen op het werk. In dit artikel beantwoorden we een aantal van de vragen die het vaakst leven.

Wat is de overgang eigenlijk?

De overgang is de hele periode van veranderende menstruaties, de laatste menstruatie (de menopauze) en de vroege postmenopauze. Artsen gebruiken hiervoor ook wel de term climacterium.

Perimenopauze, de fase vóór de menopauze

De perimenopauze is de periode vóór de menopauze, het moment waarop je menstruaties beginnen te veranderen. Deze fase kan twee jaar, vier jaar of langer duren. Bij de meeste vrouwen begint de perimenopauze tussen hun veertigste en vijfenveertigste levensjaar, vaak zo'n vier tot acht jaar voordat de menopauze intreedt. Er komt de laatste jaren wel steeds meer aandacht voor vrouwen bij wie deze fase al vanaf hun vijfendertigste lijkt te beginnen. Een eenduidige wetenschappelijke verklaring hiervoor ontbreekt vooralsnog. Stress wordt vaak genoemd als mogelijke factor, maar dit is tot nu toe niet hard wetenschappelijk bewezen.

Menopauze, een moment, geen periode

Na de perimenopauze komt de menopauze. Dit is geen periode maar een moment, namelijk de laatste menstruatie in het leven van een vrouw. Je weet pas dat je door de menopauze heen bent als je een jaar of langer niet hebt gemenstrueerd.

Postmenopauze

Na dit moment begint de postmenopauze. Deze fase start een jaar na de menopauze en duurt de rest van je leven. Al deze fasen samen vormen wat we de overgang noemen.

Welke klachten horen erbij?

Tijdens de hele overgang nemen de vrouwelijke geslachtshormonen oestrogeen en progesteron geleidelijk af. Dat kan uiteenlopende klachten geven, zoals prikkelbaarheid, slecht slapen, stijfheid, gewichtstoename, opvliegers, een droge vagina en vergeetachtigheid. Uit de cijfers van CBS en TNO blijkt dat ruim de helft van de vrouwen met overgangsklachten hier weleens last van heeft op het werk en dat 36 procent aangeeft minder goed te functioneren door pijn, vermoeidheid of concentratieproblemen.

Waarom de huisarts niet altijd een antwoord heeft

Onderzoek van Nivel, gepubliceerd in oktober 2025 in Huisarts en Wetenschap, laat zien dat het aantal huisartsconsulten voor overgangsklachten tussen 2019 en 2023 is gestegen en dat het voorschrijven van hormoontherapie in diezelfde periode toenam van 52 naar 61 procent. Onderzoekers wijten dit deels aan de herziene NHG-richtlijn De overgang uit 2022 en aan de toegenomen media-aandacht voor het onderwerp.

Toch blijft er een kloof bestaan tussen wat er wetenschappelijk mogelijk is en wat vrouwen in de spreekkamer daadwerkelijk aangeboden krijgen. Onderzoeksprogramma Pointer van KRO-NCRV liet eerder al zien dat hormoontherapie goed werkt, maar dat nog altijd relatief weinig vrouwen dit ook daadwerkelijk krijgen. Dat verklaart mede waarom veel vrouwen na een huisartsbezoek nog steeds met vragen blijven zitten.

Wat kun jij doen?

Vraag jij je als vrouw af of je al in de overgang zit? Heb je klachten, maar voel je je bij je huisarts niet gehoord? Of vraag je je af of jouw klachten normaal zijn? Kom naar een van de wekelijkse live spreekuren met de Aloova in-house experts, waaronder een gynaecoloog en een arts vrouwengezondheid. Zij beantwoorden jouw vragen en helpen je op weg met de beste tips voor deze levensfase.